bén rễ

Cây con mới trồng đã bén rễ.

Định nghĩa

Cụm động từ:
- Bắt đầu mọc rễ và ăn sâu vào đất (nghĩa đen): Dùng để chỉ quá trình cây cối, sau khi được trồng hoặc gieo hạt, bắt đầu phát triển bộ rễ để sống và phát triển tại nơi mới.
- Bắt đầu tồn tại, phát triển vững chắc ở một nơi hoặc trong một lĩnh vực (nghĩa bóng): Dùng để diễn tả một cái gì đó (như phong tục, tư tưởng, tổ chức) bắt đầu ăn sâu và trở nên ổn định ở một địa phương, môi trường hoặc lĩnh vực mới.

Ví dụ sử dụng

Nghĩa đen:
- Cây con mới trồng đã bén rễ và xanh tốt. (Cây con đã bắt đầu mọc rễ và phát triển tốt.)
- Sau một tuần, những nhánh rau muống cắm xuống bùn đã bén rễ. (Nhánh rau đã bắt đầu ra rễ mới và sống được.)
Nghĩa bóng:
- Tư tưởng cải cách đã bén rễ trong giới trí thức. (Tư tưởng mới đã bắt đầu được chấp nhận và phát triển trong nhóm người này.)
- Doanh nghiệp nước ngoài muốn bén rễ vào thị trường Việt Nam. (Doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển lâu dài ở Việt Nam.)

Các cách sử dụng nâng cao

"bén rễ vững chắc": nhấn mạnh sự phát triển ổn định, khó lay chuyển.
- Văn hóa đọc cần được bén rễ vững chắc từ tuổi thơ. (Thói quen đọc sách cần được hình thành bền vững ngay khi còn nhỏ.)
"chưa kịp bén rễ": diễn tả một cái gì đó mới xuất hiện nhưng chưa kịp ổn định, phát triển.
- Ý tưởng mới còn chưa kịp bén rễ đã bị phản đối. (Ý tưởng chưa kịp được chấp nhận rộng rãi.)

Biến thể và từ gần giống

Đâm rễ (cụm động từ): có nghĩa tương tự "bén rễ", thường nhấn mạnh hơn đến việc rễ ăn sâu.
Bắt rễ (cụm động từ): từ đồng nghĩa trực tiếp với "bén rễ".
Ăn sâu, bám rễ (cụm động từ): thường dùng ở nghĩa bóng, chỉ sự tồn tại lâu dài và khó thay đổi.

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

"Có trồng cây mới biết công lao của người làm vườn, có đợi cây bén rễ mới thấy được sự kiên nhẫn": (Ẩn dụ về sự kiên trì chờ đợi để thấy thành quả.)
"Cây muốn bén rễ, người muốn bén duyên": (So sánh việc cây bám đất với việc con người tìm được mối liên hệ, sự gắn bó.)

Proverbs and Idioms